Gezichtsbedrog: Rechtmaken wat krom is?

gezichtsbedrog

De bouwers in de Oudheid wisten het al; iets wat precies recht is lijkt in onze ogen niet te kloppen. Wat vooral in de Griekse tempels wordt geprezen is de techniek van het bouwen. Die zonder meer spectaculair is. Met sleephellingen, slaven, en later hijskranen, werden de enorme stenen blokken op hun plaats gezet.

Maar even belangrijk is het inzicht dat de Griekse bouwmeesters hadden in de manier waarop onze ogen ons voor de gek houden. Zij hielden daar heel slim rekening mee. Hoewel alle richtingen in zo’n tempel horizontaal en verticaal lijken, komt er niet één exact rechte lijn voor.

Parthenon-geheimen

gezichtsbedrog bewezen

Het vak Perspectivisch Schetsen op de Academie in Tilburg werd gegeven door een zeer bevlogen man, die altijd vol verhalen zat. Hij was speciaal naar Griekenland gereisd om bewijs te verzamelen voor de stelling dat geen enkele rechte lijn in de oude tempels echt recht was. Zijn hoedje had hij bovenop het stylobaat (de laatste trede van de onderbouw) gelegd en was vervolgens naar de andere kant gelopen.
En inderdaad, toen hij zijn hoofd dichtbij de bovenste trede hield, was zijn hoedje niet meer te zien. De vloer liep enigszins bol!

Heeft dit iets met typografie te maken?

slechte typografieEen soortgelijk gezichtsbedrog komt voor in de typografie. Ik heb al eens eerder mijn ergernis geuit over de enorm slechte letters die soms op gevels zijn te vinden. Het voorbeeld hiernaast is lange tijd op een kantoorpand in Breda te zien geweest.
De fortuyn-letters zijn met de (digitale) passer en liniaal gemaakt. Als je ze vergelijkt met een goed ontworpen letter lijkt het bijna alsof de rechte lijnen naar binnen lopen. Vooral de overgang tussen rond en recht zit slecht in elkaar.

Fortuin03

Optische trukendoos

Vermoedelijk zie ook jij met het blote oog dat de dikte van de O in de bochten niet in orde is. Door alleen maar met een passer te werken en niet te KIJKEN zijn dat soort fouten zo gemaakt.

Als ik beide letters over elkaar schuif is een ander visueel truukje van de  typograaf goed te zien: ten opzichte van de basislijn steken ronde letters iets verder door. Doet de letterontwerper dat niet, dan lijken de ronde letters kleiner dan de rechte letters.

Kennis vergroot je mogelijkheden

goede typografieAls een gevelbeletteraar kennis heeft van deze en andere visuele uitdagingen in het vak letterontwerpen, zal hij/zij andere keuzes maken. Hij kan er alsnog voor kiezen om de letters zelf te tekenen met passer en liniaal, maar dan de vertikale lijnen iets bol laten lopen. Of zij kan ervoor kiezen om een ontworpen letter te gebruiken.

Dagelijkse kost?

Iedereen heeft tegenwoordig met letters te maken. Je computer staat er vol mee. Gelukkig hoef jij ze niet zelf te tekenen door een ruime keuze in je Office-programma of omdat je ze hebt gekocht.

Veel gaat er automatisch goed. Er kan echter ook het een en ander mis gaan met de toepassing van die letters. Meer voorbeelden en de simpele oplossing daarvan heb ik in het whitepaper Tien tips voor een betere vormgeving uitgelegd, dat in mijn webshop te koop is.






, , , , , , ,

Nog geen reacties.

Geef een reactie