Archive for the ‘Auteursrecht’ Category

Was ik een paar weken geleden nog aan het twijfelen, nu weet ik het zeker. Eruit met Pinterest. Kijk hier maar eens naar, als je zelf ook nog twijfelt: een artikel van Business Insider.

Ik ben een presentatie aan het voorbereiden en kom daarbij – niet helemaal toevallig – weer het artikel tegen dat twee jaar geleden in MEGAZINE is geplaatst over Kelly Pfaff.
Een modereportage van 10 pagina’s.
Op twee van de negen foto’s staat een werk van mij afgebeeld. Of het werk nu bij de kleding is gezocht of andersom weet ik natuurlijk niet, maar de combinatie is leuk.

Benoemen

De reportage wil meer zijn dan alleen een modeshoot. In het verhaal passeert iedereen de revue, die ook maar iets bijdraagt. Het model, de plaats waar de shoot is, de fotografen, de filmploeg die aanwezig is, de styliste, de visagiste, elke ontwerper van de diverse kledingstukken, tot zelfs de catering die de lunch verzorgt, iedereen wordt bij naam en toenaam genoemd.
Benieuwd las ik het hele verhaal om te kijken waar ik als maker van het keramiek werd genoemd, maar helaas….

Uitgeven

Indertijd heb ik een brief naar het tijdschrift gestuurd (waar nooit op is gereageerd). Ik ging er van uit dat het geen boze opzet of domme onkunde was geweest, maar een simpele vergissing. En dat ze die graag in het daaropvolgende nummer wilden rechtzetten (zo naïef ben ik soms). Ten slotte bestaat er zoiets als beeldrecht. Een uitgever weet dat.

Auteursrecht

Net zoals ik weet dat ik niet zonder naamsvermelding een foto van iemand anders mag plaatsen. Vandaar ook het beeldcitaat met de namen. Want wie van de namen precies de betreffende fotograaf is, stond niet bij de foto’s in het tijdschrift.

Vergissen is menselijk

Dat je als uitgever ook anders met een vergissing om kan gaan, bewijst het verhaal van een bevriende mede-kunstenaar, Ada Krowinkel. Lees hier maar eens. Een oplossing die voor alle partijen hartstikke leuk werd.
 

De Bijenkorf maakt altijd iets bijzonders van de etalages, toch mag je de uitgestalde waar niet zomaar meenemen. De uitstalkast van de bibliotheek verleidt je om boeken te lenen, toch zul je eerst leengeld af moeten rekenen. De blogger gebruikt het internet als zijn/haar etalage. En ineens zouden er andere normen gelden? Ben je zelfs reactionair als je vindt dat daar op zijn minst een naamsvermelding tegenover moet staan? Volgens deze blog wel.

Stan Lenssen zegt terecht tegen mij, dat ik me niet zo druk moet maken en mijn tijd beter kan besteden aan waar ik goed in ben en waar mijn hart ligt. Toch ben ik hier zo nijdig om, dat ik moet reageren.

Auteursrecht

Als je een creatief vak hebt, vergaar je een deel van je inkomen door het auteursrecht. Het is gek dat ik dat feit al meer dan 25 jaar moet verdedigen. Men vindt het maar onzin, soms zelfs onder het mom: ‘die wet stamt uit 1912, dat is toch niet meer van deze tijd’. Alsof de leeftijd van een wet iets afdoet aan de geldigheid er van. “Gij zult niet doden” is een wet die ouder is. Zo ook onze grondwet die uit 1814 stamt. Afschaffen dan maar?
Ik ken geen creatief aan wie nooit wordt gevraagd om iets voor niets te doen. En zolang je zelf de vrije keuze hebt om dat wel of niet te honoreren, is er niets mis mee. Maar er bestaat een rare kronkel dat creativiteit niet betaald hoeft te worden. Waarom? Omdat het niet meetbaar is? Of omdat het te leuk is? Lees in dat verband deze geweldige blog op de site van Zinvol maar eens.

Vrij internet

Er wordt van van alles bijgehaald als het over “vrij internet” gaat. Maar het ontgaat mij wat het ongevraagd kopiëren van content met vrij internet heeft te maken. Leren mensen niets als ze een blog of website alleen maar lezen? Of als ze een naamsvermelding met link erbij zetten als ze die inhoud willen gebruiken in een verhaal van henzelf?

Delen

Als klapstuk wordt er in de gewraakte blog een oproep gedaan aan bloggers om te kiezen voor delen. “Geld moeten we dan maar op een andere manier verdienen”. Bedoeld wordt: gratis delen.
Nu leef ik zowel als grafisch ontwerper èn als beeldend kunstenaar van creatie. Dat wil ik best allemaal gratis delen. Maar aan de kassa van de Albert Heijn zal ik morgen toch gewoon mijn boodschappen moeten betalen. Dus heeft er iemand een krantenwijk voor mij?

P.S. Er was overigens geen blogger afgelopen maandag tijdens #blogpraat die heeft gezegd dat zijn/haar inhoud níet mocht worden gebruikt. Alleen wilden de meesten wel een naamsvermelding. Blijft het mij een raadsel waarom dat nou zo’n reactionair standpunt is.

Eergisteren op #blogpraat kwamen de rechten op beeldmateriaal ter sprake. Ik ben geen jurist, vanuit mijn beroepspraktijk als ontwerper en beeldend kunstenaar heb ik echter dagelijks te maken met auteursrecht. Maar heb je een juridische aanvulling of heb ik iets niet goed verteld, dan hoor ik het graag.

Auteursrecht

Op alles wat oorspronkelijk is met een eigen persoonlijk karakter en wat zintuiglijk waarneembaar is, rust auteursrecht. Ideeën zijn niet beschermd; beeld, muziek, toneel, gedicht, etc. wel. Het maakt daarbij niet uit of de maker een professioneel werkend kunstenaar of een amateur is. Wel is er een duidelijk onderscheid tussen een scheppend kunstenaar en een uitvoerend kunstenaar. Een andere uitzondering is de loonslaaf: het auteursrecht van de grafisch vormgever die in dienst is, berust bij de werkgever.
Auteursrecht is hetzelfde als beeldrecht en als copyright, waarbij het copyrightteken © niet verplicht is. Auteursrecht duurt tot 70 jaar na de dood van de maker.
Kernwoorden zijn openbaarmaking en verveelvoudiging.

Rechtenvrij

Rechtenvrij wil niet altijd zeggen dat het gratis is. Heb jij toestemming om een beeld rechtenvrij te gebruiken, dan mag dat zo vaak, zo groot, en waar je maar wilt. Maar het kan zijn dat je daar wel iets voor moet betalen. Ook kan het zijn dat je nog rekening moet houden met het portret van de persoon die gefotografeerd is. Rechtenvrij zegt alleen iets over de rechten van de fotograaf.

Licentie

Bij een licentie krijg je toestemming van de rechthebbende, een gebruiksrecht wat van te voren is vastgelegd. Bijvoorbeeld: je mag het alleen op die website zetten of in die advertentie plaatsen. Zodra je het beeld ook op een Mupi wilt hebben, dien je daarover opnieuw afspraken te maken. Ook een licentie kan zowel betaald als gratis worden gegeven.

Vrij internet

De piratenpartij vindt dat alles wat op het internet is geplaatst (openbaar is gemaakt) van iedereen is. En zij zijn daarin niet de enigen, want al zolang het internet algemener wordt gebruikt, wordt er driftig van alles en nog wat gratis gedownload. In mijn ogen blijft dat stelen. Ook als er geen naam van een maker bij een werk staat, is het toch beschermd en kun je het niet zomaar gebruiken.
Het internet zorgt natuurlijk wel voor een kentering in hoe we met rechten omgaan.
Zo is er op Flickr de mogelijkheid om een licentie aan je foto’s te hangen die anderen verschillende rechten geven, de Creative Commons Licentie. (Maar liefst zes verschillende!)
En van Open Source programma’s zullen we zo langzamerhand ook allemaal wel gebruikmaken.

Sxc.hu

Een van de grootste stockfoto-sites is sxc.hu. Veel van de foto’s die daarop zijn te vinden zijn gratis. Ook daar gelden beperkingen die je hier kunt lezen.

Hotlink

Tot slot: er werd nog geopperd dat een link maken toch wel ethisch verantwoord is. Dat ligt eraan hoe je die link heb gemaakt. Is het alleen maar een hyperlink, dan is dat prima. Maar je wilt een plaatje op je eigen blog ter illustratie, dus gebruik je waarschijnlijk embedding. En embedden, zodat voor de bezoeker niet te zien is dat het plaatje van een andere site komt, is niet zo netjes. Je snoept dan overdrachttijd van een andere site, zonder dat die ander daar enig voordeel uit haalt. Sites als Youtube en Flickr geven hier overigens toestemming voor.

Rechten

Hmm, mijn blogs worden de laatste tijd steeds langer dan ik wil. Nu heb ik het niet eens gehad over persoonlijkheidsrecht, portretrecht, volgrecht. Willen jullie daar ook iets over horen?

Dank aan jurist Anouk Siegelaar van de BNO (Beroepsorganisatie Nederlandse Ontwerpers)
De moeite waard om te bekijken is de site van Pictoright

Wat een zaligheid, ik ben niet alleen!!
een blog van Berend Quest
en
een open brief van act – acteursbelangen.nl